Türkiyədə refraktiv linza əvəzlənməsi (trifokal linza əməliyyatı)
Refraktiv linza əvəzlənməsində (RLE) gözün təbii linzası süni gözdaxili linza ilə əvəz olunur. Bu, katarakta əməliyyatı ilə eyni əməliyyatdır, lakin katarakta yaranmazdan əvvəl, uzaq, kompüter və oxu məsafələrində eynəkdən asılılığı azaltmaq məqsədi ilə aparılır. Türkiyədə onu çox vaxt «smart lens» (ağıllı linza) və ya trifokal linza əməliyyatı adlandırırlar.
LASIK Istanbul-da linza əvəzlənməsini oftalmoloq Op. Dr. Alim Huseynov aparır. Əsasən təxminən 45–50 yaşdan yuxarı insanlar üçün nəzərdən keçirilir, çünki bu yaşda Femto LASIK və ya ReLEx SMILE oxu eynəyinə ehtiyacı artıq aradan qaldıra bilmir.
Tibbi baxımdan yoxlayan: Op. Dr. Alim Huseynov · Son yoxlama: 12 noyabr 2026
🔍 Linza əvəzlənməsi necə aparılır
Təbii linza qüzehli qişanın arxasında yerləşir və müxtəlif məsafələrə fokuslanmaq üçün formasını dəyişir. 40 yaşın ortalarından sonra o, tədricən sərtləşir, buna görə oxu eynəyi lazım olur (presbiopiya), sonrakı illərdə isə bulanır (katarakta).
Linza əvəzlənməsində cərrah təbii linzanı təxminən 2–3 mm-lik kəsikdən ultrasəs vasitəsilə (fakoemulsifikasiya) çıxarır və eyni kapsulun içinə qatlanmış süni linza yerləşdirir. Əməliyyat keyləşdirici damcılarla hər göz üçün təxminən 15–20 dəqiqə çəkir. Gözlər adətən ayrı-ayrı günlərdə əməliyyat olunur.
Təbii linza çıxarıldığı üçün sonradan katarakta yarana bilməz. İmplantasiya olunan linza gözdə daimi qalmaq üçün nəzərdə tutulub.
Linza seçimləri
Bu əməliyyatda ən vacib qərar linzanın seçimidir. Əsas növlər bunlardır:
Trifokal linzalar: uzaq, orta və yaxın məsafəyə fokuslanır. Eynəksiz ən geniş diapazonu verir, lakin gecə işıqların ətrafında halələr və kontrastın bir qədər azalması tez-tez olur.
EDOF (genişləndirilmiş fokus dərinliyi) linzaları: gecə yan təsirləri daha az olmaqla uzaq və orta məsafədə yaxşı görmə; kiçik şrift üçün yenə də oxu eynəyi lazım ola bilər.
Monofokal linzalar: bir məsafədə, adətən uzaqda kəskin görmə; oxumaq üçün eynək lazım olur.
Yuxarıdakıların torik variantları: eyni zamanda astiqmatizmi korreksiya edir.
Heç bir linza gənc gözün fokuslanma qabiliyyətini qaytarmır. Gecə peşəkar sürücülük edənlərə, görməyə çox yüksək tələbləri olanlara və makula xəstəliyi, qlaukoma zədələnməsi və ya qeyri-müntəzəm buynuz qişası olan pasiyentlərə çox vaxt multifokal linzalar tövsiyə edilmir. Həkim gözü ölçdükdən və görmədən işdə və evdə necə istifadə etdiyinizi müzakirə etdikdən sonra linza tövsiyə edəcək.
Kimə uyğun ola bilər və risklər
Linza əvəzlənməsi ən çox hipermetropiyası, presbiopiyası və ya linzada ilkin dəyişiklikləri olan 45–50 yaşdan yuxarı insanlarda, eləcə də resepti lazer əməliyyatının diapazonundan kənarda olanlarda nəzərdən keçirilir. Yüksək miopiyası olan daha gənc pasiyentlərdə isə adətən ICL linzasına üstünlük verilir, çünki təbii linza yerində qalır.
Bu, gözün içində aparılan əməliyyatdır və kiçik prosedur kimi qəbul edilməməlidir. Mümkün fəsadlar:
Gözün içində infeksiya (endoftalmit) – nadir, lakin ciddi fəsad.
Tor qişanın qopması; risk yaxıngörən gözlərdə və daha gənc pasiyentlərdə daha yüksəkdir.
Tor qişanın mərkəzinin şişməsi (makula ödemi) və gözdaxili təzyiqin müvəqqəti yüksəlməsi.
Aylar və ya illər sonra linzanın arxasındakı kapsulun bulanması; qısa YAG lazer proseduru ilə müalicə olunur.
Qalıq refraksiya qüsuru, göz qamaşması və ya halələr, yaxud multifokal linzaya uyğunlaşmada çətinlik.
Görmə adətən bir neçə gün ərzində yaxşılaşır. Multifokal linzalarda beynin uyğunlaşmasına vaxt lazımdır; bu, bir neçə həftədən bir neçə aya qədər çəkə bilər.
❓ Linza əvəzlənməsi haqqında tez-tez verilən suallar
1. Linza əvəzlənməsi ilə katarakta əməliyyatı arasında fərq nədir?
Texnika eynidir. Təbii linza bulanıb görməyə təsir etdikdə buna katarakta əməliyyatı deyilir; şəffaf linza əsasən eynəkdən asılılığı azaltmaq üçün əvəz olunduqda isə refraktiv linza əvəzlənməsi adlanır. Ətraflı məlumat üçün bu səhifəyə baxın: katarakta əməliyyatı.
2. Linza əvəzlənməsi hansı yaşda nəzərdən keçirilir?
Adətən təxminən 45–50 yaşdan sonra, təbii linza fokuslanma qabiliyyətinin çox hissəsini itirdikdə. Daha gənc insanlarda təbii linza hələ yaxşı işləyir, buna görə lazer əməliyyatı və ya ICL adətən daha yaxşı seçimdir.
3. Eynəkdən tamamilə azad olacağammı?
Trifokal linzası olan pasiyentlərin çoxu gündəlik işlərin əksəriyyətini eynəksiz görür, lakin buna zəmanət vermək olmaz. Bəzi insanlar çox kiçik şrift, uzun müddət oxumaq və ya gecə sürücülüyü üçün yenə də eynəkdən istifadə edir.
4. Gecə halələri qalıcıdır?
İşıqların ətrafında halələr və göz qamaşması multifokal linzalarda, xüsusilə ilk aylarda tez-tez olur. İnsanların çoxu zamanla onları daha az hiss edir, lakin hamıda tamamilə itmir. Gecə sürücülüyü sizin üçün vacibdirsə, linza seçilməzdən əvvəl bunu həkimə deyin.
5. Əməliyyat ağrılıdır?
Göz damcılarla keyləşdirilir, buna görə ağrı yox, təzyiq hiss etməli və parlaq işıqlar görməlisiniz. Sonrakı bir-iki gün ərzində gözdə qum hissi və işığa həssaslıq normaldır.
6. Linza əvəzlənməsini geri qaytarmaq olarmı?
Təbii linzanı geri qoymaq mümkün deyil. Lazım olarsa, implantasiya olunmuş linza başqası ilə dəyişdirilə bilər, lakin bu, ikinci əməliyyatdır; buna görə linzanın növü ilk dəfədən diqqətlə seçilməlidir.
7. İstanbulda nə qədər qalmalıyam?
Gözlər adətən ayrı-ayrı günlərdə əməliyyat olunduğu və hər biri sonradan yoxlandığı üçün səfər lazer əməliyyatındakından daha uzun olur. Məlumatlarınızı göndərin, bilet almazdan əvvəl sizə günbəgün plan verək.
8. Türkiyədə trifokal linza əməliyyatı neçəyədir?
Qiymət əsasən seçilən linzadan (monofokal, EDOF, trifokal, torik) asılıdır. Sizin halınız üçün cari paket qiymətini öyrənmək üçün bizimlə əlaqə saxlayın.